A Comisión Europea recolle evidencias sobre as regras do 5% e do ‘stock máis vulnerable’, normas que provocan cortes bruscos de cotas con graves consecuencias para as flotas galegas

A Comisión Europea abriu un período de consulta pública de catro semanas para recoller opinións e datos sobre os Plans Plurianuais de Xestión (MAPs, polas súas siglas en inglés) das pesqueiras da Unión Europea. A iniciativa, publicada o 26 de maio de 2026 a través do portal ‘Have Your Say’, afecta directamente ao sector pesqueiro galego, un dos máis importantes da fachada atlántica europea e cuxa viabilidade económica depende en boa medida das cotas fixadas baixo estas normativas.

A convocatoria diríxese a Estados membros, ao sector pesqueiro, a institucións científicas, organizacións non gobernamentais, autoridades rexionais e comunidades costeiras. O obxectivo declarado é simplificar a aplicación dos plans e mellorar a claridade xurídica, sen por iso abandonar os obxectivos fundamentais da Política Pesqueira Común (PPC), entre eles alcanzar e manter a taxa de explotación correspondente ao Rendemento Máximo Sostible (RMS).

**As regras que asfixian ao sector**

A Comisión pon o foco en dous mecanismos que o sector critica con insistencia desde hai anos. O primeiro é a chamada ‘regra do 5%’, aplicable ao Mar Báltico, ao Mar do Norte e ás Augas Occidentais —zona esta última onde opera gran parte da frota galega—. Esta norma obriga a fixar as cotas anuais de forma que a probabilidade de que unha poboación de peixe caia por baixo do seu límite biolóxico seguro sexa inferior ao 5%. Cando os informes científicos detectan un risco maior, os cortes de cotas son preceptivos. O problema é que estes recortes poden ser abruptos, de ano en ano, xerando inestabilidade económica e incerteza xurídica para as embarcacións que dependen de stocks en mal estado.

O segundo mecanismo baixo revisión é o concepto do ‘stock máis vulnerable’, propio do Mediterráneo Occidental, pero que serve como referencia para o debate máis amplo sobre pesqueiras mixtas. Baixo esta regra, a especie cunha poboación máis baixa nunha zona compartida pode condicionar as oportunidades de pesca de todas as demais especies que se capturen nos mesmos artes. O resultado práctico é que a pesca de poboacións en bo estado queda restrinxida ou paralizada para evitar a captura accidental do stock en dificultades.

**Presión política e chamada á acción**

A consulta non xorde no baleiro. En decembro de 2025, quince países da UE presentaron unha declaración conxunta no Consello AGRIFISH solicitando á Comisión que actuase con celeridade para modificar os plans. Aos gobernos súmanselles os Consellos Consultivos —nos que o sector pesqueiro galego ten representación activa— e a presidencia da Comisión de Pesca do Parlamento Europeo, que manifestou a súa disposición a traballar nun texto lexislativo concreto.

Desde Galicia, as organizacións do sector levan tempo alertando de que os mecanismos de xestión vixentes xeran perdas de ingresos inasumibles para as tripulacións e armadores, especialmente nas comunidades costeiras máis dependentes da pesca. A volatilidade nas cotas dificulta calquera planificación empresarial e pon en risco a continuidade de actividades que son o sustento de vilas enteiras do litoral galego.

**Unha reforma necesaria, pero con cautela**

A reforma dos MAPs abre unha oportunidade para adaptar a normativa á realidade do sector, mais tamén encerra riscos. Desde unha perspectiva ecolóxica e social, calquera simplificación non pode converterse nunha porta traseira para debilitar as proteccións dos ecosistemas mariños. A presión das grandes flotas industriais por flexibilizar as regras non pode ir en detrimento da pesca artesanal e de baixura, que é a que máis directamente sostén o emprego e o tecido social nas costas galegas.

O prazo para enviar contribucións ao portal ‘Have Your Say’ da Comisión Europea permanece aberto durante catro semanas desde a publicación da convocatoria. As organizacións do sector pesqueiro galego, a Xunta de Galicia e as confrarías de pescadores teñen agora a ocasión de facer chegar a Bruxelas as súas demandas e os datos que sustenten propostas de cambio equilibradas.