No 21º aniversario da traxedia de Riba de Saelices, o sindicato reclama que as normas aprobadas non queden en papel mojado e piden unha lei básica estatal para os SPEIS
O 17 de xullo, UGT Servizos Públicos lembra aos once membros do retén de Cogolludo que perderon a vida en 2005 durante o incendio forestal de Riba de Saelices, en Guadalajara, unha das maiores traxedias sufridas polos servizos de emerxencias en España. Veintiún anos despois, a organización sindical mantén vivo o recordo de Mercedes, Jesús Ángel, José, Manuel, Marcos, Jorge, Julio, Luis, Alberto, Pedro e Sergio, que faleceron mentres traballaban na defensa do medio natural.
Exigencias urxentes para a seguridade laboral
A memoria destas vítimas refuerza a demanda de avanzar na protección, seguridade e condicións laborais de todos os profesionais que interveñen fronte a incendios forestais e outras emerxencias. UGT denuncia que a inacción das administracións públicas pon en risco vidas e territorio, xa que ano tras ano os incendios continúan provocando vítimas, destrución de vivendas e a perda de miles de hectáreas de monte. Ante esta realidade, o sindicato considera intolerable que se sigan retrasando medidas esenciais para garantir a seguridade dos traballadores e mellorar a capacidade de resposta.
Aplicación inmediata das leis 4/2024 e 5/2024
UGT reclama a todas as comunidades autónomas, incluída Galicia, o desenvolvemento e aplicación inmediata da Lei 4/2024, Básica de Axentes Forestais e Medioambientais, e da Lei 5/2024, Básica de Bombeiros Forestais. Estas normas non poden quedar bloqueadas; a súa efectividade debe traducirse en avances reais en prevención de riscos laborais, formación, coordinación, equipamento e estabilidade profesional. No contexto galego, onde os incendios forestais son un problema recorrente que ameaza o medio rural e os espazos naturais, a aplicación destas leis é vital para protexer tanto aos profesionais como ao patrimonio ecolóxico.
A cuestión do voluntariado nos SPEIS
Ademais, UGT e CCOO defenden que as funcións dos Servizos de Prevención, Extinción de Incendios e Salvamento (SPEIS) sexan exercidas exclusivamente por bombeiros e bombeiras profesionais. A plataforma sindical rexeita o chamado ‘falso voluntariado’, onde persoas sen relación profesional estable asumen tareas estruturais, substituíndo emprego público. Insisten en que o voluntariado regulado pola Lei 45/2015 non pode sustituir postos permanentes; as figuras que non se axusten a esta normativa deben extinguirse progresivamente en favor de personal funcionario de carrera. Esta posición reforza o carácter público e esencial dos SPEIS, que deben prestarse con xestión directa e plantillas suficientes.
Urxencia dunha lei básica estatal para os SPEIS
UGT esixe tamén a aprobación dunha lei básica estatal para os SPEIS, que actualmente operan baixo condicións laborais e preventivas dispares segundo o territorio. Esta desuniformidade afecta á seguridade, formación e recursos. Unha normativa estatal establecería criterios mínimos comuns, mellorando a coordinación e garantindo intervencións máis seguras. En Galicia, onde a xestión de emerxencias é crucial para a súa economía rural e forestal, un marco legal homoxéneo fortalecería a capacidade de resposta e protexería a cidadeanía.
Perspectiva galega e chamamento á acción
Desde a óptica da soberanía ecolóxica e a xusticia social, estas demandas enmárcanse na necesidade de priorizar servizos públicos profesionais fronte a lóxicas extractivas ou de austeridade. A Xunta de Galicia e outras administracións deben actuar con urxencia para aplicar as leis aprobadas e impulsar unha regulación estatal que garanta a seguridade dos profesionais e a protección do territorio. A memoria das vítimas de Riba de Saelices esixe que non se acepten máis demoras; é un compromiso coas persoas, co medio ambiente e cunhaGalicia máis xusta e resiliente.