A spinoff da USC substitúe substancias radioactivas por ferramentas fluorescentes en ensaios preclínicos e xa ten máis de 40 clientes en 14 países

Galicia suma outro exemplo de transferencia tecnolóxica ao mercado global. Celtarys Research, unha empresa biotecnolóxica nacida en 2021 como spinoff da Universidade de Santiago de Compostela (USC), presentou esta semana a súa tecnoloxía para acelerar o proceso de descubrimento de fármacos, nun acto no que participou a directora da Axencia Galega de Innovación (GAIN), Carmen Cotelo. A compañía, apoiada polo programa Ignicia da Xunta de Galicia, é xa un referente internacional nun sector de alto valor engadido que Galicia aspira a liderar.

Tecnoloxía fluorescente

A proposta de Celtarys asenta nunha innovación metodolóxica de calado: substituír as substancias radioactivas tradicionais nos ensaios preclínicos por ferramentas fluorescentes, desenvolvidas a través do proxecto Fluorotools. Este cambio non é menor: permite acurtar os tempos de investigación, reducir custos significativos para as compañías farmacéuticas e, moi relevante, aumentar a seguridade tanto para o persoal de laboratorio como para o proceso en xeral. A empresa ofrece un catálogo de máis de 30 produtos e servizos personalizados para dianas terapéuticas de interese, dirixidos a grandes farmacéuticas, compañías biotecnolóxicas, universidades e centros de investigación.

O papel de Ignicia

O proxecto do que xurdiu Celtarys foi seleccionado na convocatoria 2018 do programa Ignicia Proba de Concepto cunha achega de 427.000 euros. Este financiamento público resultou clave para validar técnica e comercialmente a tecnoloxía, incorporar perfís de xestión empresarial e atraer investidores nacionais e internacionais. Desde a súa posta en marcha, o programa Ignicia apoiou un total de 41 proxectos que mobilizaron preto de 17 millóns de euros, dos que xurdiron 13 spinoffs e se asinaron 3 acordos con industrias, xerando emprego cualificado e fortalecendo o ecosistema galego de innovación. A directora de GAIN subliñou que este é precisamente o espírito do programa: que o coñecemento xerado nos centros de investigación galegos non quede encerrado nos laboratorios, senón que avance cara ao mercado.

Proxección internacional

O percorrido de Celtarys en apenas cinco anos de vida resulta salientable. A empresa conta actualmente con máis de 40 clientes en 14 países, con presenza en Europa, Estados Unidos e Asia, e captou máis de 2 millóns de euros en financiamento público competitivo a nivel galego, estatal e europeo, ademais de numerosos premios e recoñecementos sectoriais. Agora atópase nunha fase de expansión co obxectivo de escalar a súa tecnoloxía a nivel global, o que podería traducirse en máis emprego de alta cualificación e en maior retorno económico para o país.

Estratexia biotecnolóxica

A presentación de Celtarys enmárcase tamén na Estratexia de Biotecnoloxía de Galicia 2026-2030, que sitúa a transferencia tecnolóxica e a creación de empresas innovadoras como eixes centrais do modelo de desenvolvemento económico do país. Desde este xornal valoramos positivamente que o coñecemento xerado con fondos públicos nas universidades galegas teña un retorno social e económico real. Non obstante, cómpre esixir que ese retorno sexa equitativo, que os postos de traballo creados sexan de calidade e con perspectiva de xénero, e que o modelo de propiedade intelectual non acabe por privatizar o saber colectivo en beneficio de grandes corporacións alleas ao país. Celtarys é un paso na dirección correcta; o reto é que o ecosistema galego consolide estas iniciativas sen depender das condicións impostas polos grandes fondos de capital risco.