A reactivación das hostilidades en Oriente Próximo eleva o Brent preto dos 80 dólares e agudiza o dilema do banco central europeo, coas familias e empresas galegas no punto de mira.

O prezo do petróleo volveu dispararse esta semana cunha violencia que recorda aos peores momentos das crises enerxéticas previas. O barril Brent escalou máis dun 4%, achegándose aos 79-83 dólares, logo de que as forzas estadounidenses retomaran os bombardeos contra Irán e Teherán respondese con ataques a bases militares de EEUU en Kuwait, Xordania e Bahrein. O Estreito de Ormuz, por onde transita o 20% do subministro mundial de petróleo e gas natural licuado, está de novo no centro da tormenta xeopolítica, e os mercados financeiros non tardan en trasladar ese medo ás cotizacións.

A escalada e os seus orixes

A reactivación do conflito chegou após Donald Trump anunciar o fin do alto o fogo con Irán que el mesmo asinara o 17 de xuño, nunha escalada que xurdiu dos ataques iraníes a buques comerciais que cruzaban Ormuz. O mandatario estadounidense anunciou ademais o restablecemento do bloqueo naval a Irán e que Washington cobraría un 20% de compensación pola protección dos buques que transiten polo estreito. A resposta da Garda Revolucionaria iraní foi inmediata: novos misís contra bases norteamericanas en varios países da rexión. O resultado foi un repunte abrupto do crudo que, segundo a CEPAL, podería situar o prezo medio do petróleo en 2026 entre un 20% e un 25% por riba do rexistrado en 2025.

O BCE entre dúas frontes

A presión chega nun momento especialmente delicado para o Banco Central Europeo. O pasado 11 de xuño, o Consello de Goberno decidiu subir os tres tipos de interese oficiais en 25 puntos básicos, situando a facilidade de depósito no 2,25%, as operacións principais de financiamento no 2,40% e o crédito marxinal no 2,65%. Fora a primeira subida en case tres anos. A razón declarada foi a inflación da eurozona, que en maio alcanzou o 3,2%, moi por riba do obxectivo do 2% da institución, impulsada polo encarecemento da enerxía derivado do conflito en Oriente Próximo. O propio BCE revisou ao alza as súas previsións de inflación xeral para 2026, situándoas nunha media do 3,0%, ao tempo que rebaixaba a previsión de crecemento do PIB da eurozona ao exiguo 0,8% para o conxunto do ano.

Agora, con a próxima reunión fixada para o 23 de xullo de 2026, o banco central enfronta de novo o mesmo dilema: manter os tipos nunha pausa que permita avaliar os efectos da subida de xuño, ou volver apertar nun contexto onde a inflación enerxética non cede. O mercado desconta maioritariamente unha segunda subida, e voces internas como a do gobernador lituano Gediminas Šimkus apuntan a que ese movemento é «máis probable que non». Algunhas firmas de análise como CaixaBank Research e Bloomberg estiman que poderían producirse ata dúas subidas completas ao longo de 2026, o que deixaría a facilidade de depósito no contorno do 2,50% ou 2,75% antes de que remate o ano, nun escenario restritivo que non era previsto a comezos do exercicio.

O impacto en Galicia

Para as familias e o tecido produtivo galego, estas decisións non son abstractas. O euríbor a 12 meses, o índice de referencia para a maioría das hipotecas variables en España, pechou xuño de 2026 no contorno do 2,80%, encadeando o seu terceiro mes consecutivo ao alza e movéndose en máximos que non se vían desde setembro de 2024. O contraste interanual é contundente: en xuño de 2025 a media situábase no 2,08%. Quen revise a súa hipoteca variable con eses datos sufrirá un encarecemento notable nas súas cotas. A modo de exemplo, nunha hipoteca de 150.000 euros a 25 anos, cada cuarto de punto de subida do euríbor supón uns 12-15 euros máis ao mes, e se o índice chegara ao 3,1%-3,2% a cota mensual podería superar os 920 euros.

O impacto non se circunscribe ás familias hipotecadas. O crédito para as pequenas e medianas empresas galegas, xa de por si sometido a maior prima de risco que as grandes corporacións, encarécese en paralelo. Sectores como a pesca, a construción ou a hostalería —fundamentais para a economía popular de Galicia— senten con especial dureza calquera apertura do grifo monetario, pois dependen de liñas de financiamento a curto e medio prazo que se recalculan ao ritmo do euríbor.

Estanflación, un risco real

O gran perigo que planea sobre a eurozona é o da estanflación: o maridaxe de inflación elevada con crecemento case nulo. O BCE recoñece que «a guerra en Oriente Próximo creou riscos ao alza para a inflación e á baixa para o crecemento, facendo que as perspectivas sexan moito máis incertas». Subir tipos nun contexto onde o PIB europeo medra apenas o 0,8% incrementa o risco de afundir a demanda interna xusto cando os fogares xa padecen a erosión do poder adquisitivo pola carestía enerxética. A inflación que exclúe a enerxía e os alimentos estímase nunha media do 2,5% para 2026, o que revela que a presión dos custos enerxéticos xa está a filtrarse ao conxunto da cesta da compra das familias europeas.

Neste contexto, a política monetaria do BCE convértese nunha ferramenta cada vez máis inadecuada para responder a un choque de oferta de orixe xeopolítico. Subir os tipos non baixa o prezo do petróleo nin desbloquea o Estreito de Ormuz: só comprime o consumo e o investimento. Mentres os grandes poderes militares deciden os prezos da enerxía nos campos de batalla de Oriente Próximo, son as familias traballadoras de Galicia, con hipotecas variables e negocios a financiar, as que pagan a factura na revisión de cada outono.