O Brent supera os 83 dólares tras os ataques EUA-Irán e o peche de Ormuz, ameazando de novo a viabilidade de miles de barcos e empresas de transporte en Galicia

A escalada militar entre Estados Unidos e Irán e o novo bloqueo do estreito de Ormuz volveron sacudir os mercados enerxéticos globais este luns 13 de xullo de 2026, con consecuencias directas e inmediatas para dous dos sectores produtivos máis estratéxicos de Galicia: a pesca e o transporte de mercadorías. O prezo do barril de cru subiu de forma abrupta, poñendo en risco a supervivencia de miles de traballadoras e traballadores do mar e da estrada.

Ormuz, a válvula do mundo

O estreito de Ormuz, paso marítimo por onde transita preto dunha quinta parte do petróleo mundial, volveu converterse no epicentro da crise enerxética global. Tras o anuncio do presidente estadounidense Donald Trump de restablecer o bloqueo naval a Irán e de cobrar unha taxa do 20% sobre toda a carga que atravese o estreito, os mercados reaccionaron con violencia. O barril de Brent —referencia para Europa— disparouse ata os 83,30 dólares, rexistrando a súa maior subida porcentual diaria desde 2020, con avances de ata o 9,6%. O West Texas Intermediate (WTI) chegou aos 78,14 dólares, un 9,4% máis que na última sesión.

A situación é grave: segundo datos de MarineTraffic, os cruces confirmados polo estreito caeron aproximadamente un 52% entre o 10 e o 12 de xullo. Antes do conflito, máis de 100 embarcacións diarias utilizaban esta ruta; no domingo só seis buques lograron transitala segundo datos de Kpler. Irán anunciara o peche do estreito «ata novo aviso» e advertiu de que calquera intento de apertura dunha «ruta ilegal» recibiría resposta contundente.

A flota galega, de novo ao límite

Para o sector pesqueiro galego, este novo choque enerxético chega nun momento de extrema vulnerabilidade. A flota artesanal galega, con preto de 4.000 unidades que faenan nas rías e nas augas interiores, e a flota de litoral, que traballa desde a costa cantábrica ata Portugal, son especialmente sensibles ás variacións do prezo do gasoil. O combustible chegou a representar o 50% da facturación dos barcos durante os picos anteriores desta crise, cun impacto aínda maior en modalidades como o arrastre, onde pode supor máis do 60% dos custos operativos.

A situación xa era crítica meses atrás. En marzo, cando estalou o conflito, o prezo do litro de gasoil pesqueiro pasou dunha media de 0,533 euros nos primeiros meses de 2026 a rozar o euro en Vigo, un aumento superior ao 72% en apenas unha semana, segundo a patronal armadora. Armadores de Vigo (Arvi) e a Federación Galega de Confrarías alertaron entón de que a subida «podería facer economicamente inviable a actividade para un número crecente de buques». Coa nova escalada de prezos do cru, ese escenario ameaza con repetirse e agravarse.

O sector quedou tan tocado que, a mediados de maio, nun porto galego chegouse á situación de que de cada cen barcos, só saían ao mar tres ou catro. O Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación chegou a inxectar os primeiros 6,8 millóns de euros en axudas a 4.308 armadores para aliviar a carestía do carburante, un parche insuficiente ante a nova volta de porca nos mercados internacionais.

Transportistas e economía real

O transporte de mercadorías por estrada tamén sente o golpe de forma inmediata. Calquera encarecemento prolongado do cru eleva os custos de combustibles, transporte, produción industrial e distribución de mercadorías, cunha traxectoria de prezo que os mercados xa anticipan como xenerador de nova inflación. Para as empresas transportistas galegas, que soportan marxes moi estreitos, un novo repunte do gasoil profesional pode trasladar os sobrecastos directamente á cadea de valor dos produtos galegos, desde o peixe fresco até a automoción ou a industria conserveira.

A industria metal-mecánica galega, con máis de 60.000 empregos e máis do 40% do emprego industrial de Galicia, tamén encendeu as alarmas desde o inicio do conflito en Oriente Medio, alertando do encarecemento dos fletes marítimos e das dificultades nas rutas loxísticas internacionais, que se verán agravadas polo novo repunte do cru.

Soberanía enerxética como resposta

A reiteración deste tipo de crises pon de manifesto a dependencia estrutural da economía galega —e europea— dos combustibles fósiles procedentes de rexións xeopoliticamente inestables. Mentres os grandes grupos enerxéticos e as petroleiras internacionais obteñen beneficios extraordinarios con cada escalada bélica, son as familias traballadoras do mar, as mariscadoras, os pequenos armadores e os transportistas autónomos quen sofragan con cortes de ingresos e peches de actividade o prezo da especulación e da dependencia do petróleo. A transición enerxética, a electrificación das flotas pesqueiras e o investimento público en enerxías renovables deixan de ser un debate ideolóxico para converterse nunha necesidade urxente de soberanía económica para Galicia.