Un informe do BCE revela que a asequibilidade e a variedade de produtos son os motores principais, mentres Grecia, Portugal e España lideran o uso na UE.

As plataformas de comercio electrónico chinas consolidaron a súa presenza nos hábitos de compra da cidadanía europea. Segundo a Consumer Expectations Survey (CES) do Banco Central Europeo (BCE) correspondente a abril de 2026, máis da metade dos consumidores da zona euro afirman ter comprado en plataformas como Temu, Shein ou AliExpress. O estudo ofrece unha radiografía detallada dun fenómeno con implicacións económicas, sociais e ambientais de gran calado.

Prezos baixos e variedade

O factor determinante para quen usa estas plataformas é, sen dúbida, o prezo. As respostas abertas recollidas polo BCE reflicten que palabras como “barato”, “prezo” ou “máis económico” son as máis repetidas polos compradores frecuentes. Nunha coxuntura na que o custo da vida segue a pesar sobre os orzamentos domésticos, estas plataformas funcionan como válvula de escape para moitos fogares, especialmente os de renda media e baixa. O segundo gran atractivo é a variedade de produtos: artigos de nicho, accesorios e bens difíciles de atopar no comercio local convencional.

As categorías máis compradas son roupa e calzado, produtos de fogar e electrónica. Case dous terzos dos pedidos non superan os 25 euros e o 90% fica por baixo dos 50 euros. Un de cada cinco compradores utiliza estas plataformas polo menos unha vez ao mes, o que dá conta da súa integración nos patróns de consumo habituais.

Sur de Europa, á cabeza

A penetración das plataformas chinas non é homoxénea en toda a zona euro. Os datos do BCE mostran que Grecia, Portugal e España superan o 70% de uso, mentres que en Alemaña e Francia a cifra cae por baixo do 50%. Este patrón apunta a diferenzas estruturais relevantes: menor poder adquisitivo relativo no sur, menor presenza de alternativas locais competitivas en prezo e distintas infraestruturas de distribución.

No caso galego, a proximidade cultural e xeográfica con Portugal —onde o uso é especialmente elevado— converte este fenómeno nun asunto de plena actualidade. O comercio de proximidade, xa presionado polas grandes superficies e polas plataformas europeas, afronta agora a competencia dunhas cadeas de distribución que operan a escala planetaria con estruturas de custos inalcanzables para o pequeno retallista local.

Freos: calidade, datos e medio ambiente

Case a metade das persoas enquisadas polo BCE declarou non utilizar estas plataformas. As razóns son múltiples e reveladoras. En primeiro lugar, a desconfianza na calidade dos produtos: moitas persoas consideran que o prezo baixo implica unha durabilidade e fiabilidade dubidosas. En segundo lugar, preocupacións relacionadas coa seguridade dos datos persoais e os pagamentos. As plataformas chinas opéran en espazos regulatorios que non sempre ofrecen as garantías do marco europeo de protección de datos.

O impacto ambiental tamén xoga un papel relevante como elemento disuasorio. O transporte de longa distancia, o exceso de embalaxe, as devolucións e as condicións de produción son cuestionadas por unha parte significativa da cidadanía. Neste sentido, o informe do BCE apunta a que existe un segmento de consumidores con conciencia ecolóxica que prefire pagar máis por produtos locais ou europeos con maiores garantías sociais e ambientais.

Outro factor mencionado polos non-usuarios é o apoio ao comercio local e á industria europea. Este é un argumento que, desde unha perspectiva de soberanía económica, merece atención: o crecemento descontrolado destas plataformas pode erosionar o tecido comercial e industrial europeo, con consecuencias directas sobre o emprego e a actividade económica local.

A xeopolítica, factor menor

Nun contexto de tensións comerciais entre China e Occidente, o informe do BCE constata que a xeopolítica ten un impacto limitado nas decisións de compra. Só un de cada cinco enquisados afirmou que as tensións internacionais reduciron a súa disposición a comprar nestas plataformas. O prezo e a comodidade seguen a impoñerse sobre calquera consideración política ou estratéxica.

Este dato é significativo: a demanda de produtos baratos de orixe china parece estar estruturalmente arraigada nos comportamentos de consumo europeos, o que complica calquera estratexia de desacoplamento que non vaia acompañada de alternativas asequibles para os sectores populares.

Competencia para o comercio europeo

O BCE advirte de que, se estas plataformas seguen gañando cota, as presións competitivas sobre os retallistas europeos —incluídos os galegos— intensificaranse. En 2024, 4.170 millóns de envíos procedentes de China entraron na UE cunha declaración de valor inferior aos 150 euros, máis do dobre que en 2023. Este volume cuestiona directamente a efectividade do actual sistema de exención aduaneira e abre o debate sobre a necesidade dunha fiscalidade máis xusta que non penalice o comercio local fronte ás grandes plataformas globais.

Para o comercio de rúa galego, para as pemes industriais e para as traballadoras do sector téxtil e da distribución, este fenómeno non é abstracto: tradúcese en perda de clientes, peche de negocios e precarización do emprego. A resposta non pode ser só individual —apelar á conciencia do consumidor—, senón tamén política: regulación efectiva, fiscalidade equitativa e apoio decidido ao comercio e á produción local.