O Goberno español inxecta miles de millóns en defensa para calmar ao presidente dos EUA, desviando recursos de partidas sociais e de investimento produtivo que afectan directamente ao país galego.
A cúpula da OTAN celebrada en Ankara os días 8 e 9 de xullo deixou unha imaxe que resume a subordinación da política europea ás presións de Washington: o presidente estadounidense Donald Trump ameazando con cortar todo o comercio con España por non comprometerse a gastar o 5% do PIB en defensa, mentres o Goberno de Pedro Sánchez aprobaba ás carreiras unha transferencia de crédito de 6.287 millóns de euros para o Ministerio de Defensa coa esperanza de apacigualo. O espectáculo foi desolador para quen defende a soberanía dos pobos e a autonomía estratéxica de Europa fronte aos ditados do imperialismo norteamericano.
O mecanismo foi tan revelador como preocupante. Antes de que comezase a cumbre, o último Consello de Ministros aprobou esa transferencia millonaria, que eleva o gasto militar español por enriba do 2,1% do PIB, anticipando un obxectivo que inicialmente estaba previsto para 2029. Trátase, segundo denuncian as propias análises económicas, dunha das maiores ampliacións orzamentarias aprobadas nunha soa decisión gobernamental para este departamento. E chega sen pasar polo Congreso, á marxe do control democrático, nunha España que leva anos con orzamentos prorrogados.
A reacción de Trump foi ilustrativa da lóxica que impera. Primeiro chamou a España “socio terrible” e ordenou ao seu secretario do Tesouro, Scott Bessent, que cortase de inmediato todo o comercio co país, incluídas as visitas. Logo, tras coñecerse o reforzamento orzamentario, suavizou o ton. A operación funcionou como un chantaxe en toda regra: paga ou che boicoteamos. E o Goberno español pagou.
Para Galicia, estas cifras non son abstratas. O maior gasto en defensa é, en palabras do propio observatorio fiscal independente, “unha nova presión estrutural sobre as contas públicas”. A AIReF e CaixaBank Research advirten que, se non se adoptan novas medidas, España podería empezar a incumprir os obxectivos de déficit a partir de 2027, o que obrigaría a aprobar axustes mediante maiores ingresos ou recortes de gasto noutras partidas. Esas outras partidas son, precisamente, as que financian infraestruturas, política industrial, servizos sociais e transición ecolóxica: exactamente o que máis necesita Galicia.
A maior parte da transferencia non corresponde a unha única compra concreta, senón que servirá para financiar distintos programas de modernización das Forzas Armadas. Mentres tanto, na cúpula de Ankara anunciáronse novos contratos de adquisición de material por valor de máis de 40.000 millóns de dólares en sistemas antidron e defensa aérea. España participa no proxecto do Airbus A400M, e fontes do sector calculan que a carga de traballo para as plantas españolas podería superar os 200 millóns de euros anuais. Esa industria, con todo, está concentrada en Sevilla e Madrid, non en Galicia.
O que si afecta directamente ao noso país é o efecto de substitución orzamentaria. Cada euro destinado a armas é un euro que non vai a renovables, a I+D civil, a infraestruturas ferroviarias ou a políticas de coidados. Galicia, cunha economía dependente do sector naval, do automóbil e das industrias tradicionais, precisa investimento produtivo e transición xusta, non contratos de armamento que engordan as carteiras das grandes corporacións do complexo militar-industrial.
O contexto político complica aínda máis o panorama. España é o único membro da OTAN que non asumiu o obxectivo do 5% do PIB en defensa para 2030, e iso xeroulle o odio declarado de Trump. Pero en lugar de articular unha resposta soberana e europea, o Goberno optou polo xesto da chequeira: 6.287 millóns que saen do peto colectivo sen debate parlamentario nin plan alternativo.
Sumar, socio de goberno, xa expresou o seu rexeitamento ao incremento do gasto militar fronte á axenda social. Desde a esquerda galega, a pregunta é obrigada: mentres se destinan miles de millóns a satisfacer as esixencias dun presidente autoritario e imprevisible, que queda para a reindustrialización da Galicia interior, para os servizos públicos nas zonas rurais, para a loita contra o cambio climático ou para as políticas de igualdade?
A factura do rearme non a pagan as grandes corporacións do sector armamentístico. A pagan as clases populares, os territorios periféricos como Galicia e as xeracións futuras que herdarán un Estado máis endebedado e cunha menor capacidade de investimento transformador. Ankara demostrou que a OTAN non é só unha alianza militar: é tamén un mecanismo de disciplina orzamentaria ao servizo dos intereses de Washington e das industrias de defensa. Galicia merece un debate honesto sobre quen decide, quen paga e quen gaña.