O dinamismo macroeconómico estatal tradúcese en máis ingresos fiscais para a Xunta, mais a economía galega non consegue trasladar o crecemento do PIB a postos de traballo con igual intensidade.
A economía española consolida en 2026 o seu papel como motor da eurozona. Segundo Goldman Sachs Research, o PIB español crecerá un 2,1% en termos interanuais, o triplo do 0,7% previsto para o conxunto da unión monetaria, grazas a unha maior produtividade laboral e a unha posición fiscal reforzada. Outras fontes máis optimistas, como as recollidas por Actualidad.es a partir de datos do INE, elevan esa proxección ata o 2,8%, mentres que BBVA Research sitúa a previsión no 2,4% para este exercicio, esperando a creación de aproximadamente 540.000 postos de traballo só en 2026. O certo é que, calquera que sexa a cifra definitiva, o diferencial con respecto ao resto de Europa é innegable.
Tres son os piares que explican este comportamento. Primeiro, a fortaleza da demanda interna: o consumo dos fogares mantén unha notable resistencia grazas á mellora do emprego, a recuperación do poder adquisitivo e a maior confianza dos consumidores, nunha combinación que sostén a actividade económica mesmo nun contexto internacional incerto. Segundo, os fondos europeos Next Generation EU: CaixaBank Research prevé que se executarán uns 17.500 millóns en subvencións en 2026, achegando preto de 0,6 puntos porcentuais ao crecemento do PIB, nun ano clave xa que en agosto deben cumprirse todos os fitos do Plan de Recuperación. E terceiro, o impulso demográfico da inmigración, que segundo Goldman Sachs “foi un factor clave para o crecemento económico” ao incorporar traballadores a sectores con alta taxa de vacantes.
Non obstante, desde a outra beira do espello, os datos invitan á reflexión crítica. Eurostat certifica que España pechou abril de 2026 coa taxa de paro armonizada máis alta de toda a Unión Europea, con 2,74 millóns de persoas desempregadas. A taxa de desemprego xuvenil sitúase en torno ao 25%, o dobre da media da UE. E a produtividade por traballador encadea catro trimestres consecutivos en negativo, segundo a Cámara de España. O crecemento extensivo —baseado en engadir máis man de obra, non en aumentar o valor por hora traballada— é o principal talón de Aquiles dun modelo que os grandes bancos de investimento glorifican pero que non garante equidade nin sostibilidade.
En Galicia, o panorama ten luces e sombras propias. O Foro Económico de Galicia prevé que o PIB galego crezca por encima do 2% en 2026, impulsado pola demanda interna e os fondos europeos, con especial pulo do sector da construción. Con todo, o economista José Francisco Armesto identifica un problema estrutural revelador: nun momento de alza do PIB do 2,4%, o emprego galego só se eleva un 1,1%. “Custa acelerar” a creación de traballo en Galicia, apunta o Foro, un déficit que contrasta coa media estatal e que esixe unha análise profunda das causas.
O que si é certo é que o bo momento macroeconómico estatal se traduce en recursos adicionais para as arcas da Xunta. Galicia recibirá en 2026 un récord de 11.582 millóns do sistema de financiamento autonómico, cun aumento das entregas a conta do 6,2% respecto ao ano anterior. A liquidación de 2024 engade outros 789 millóns, o que demostra que a recadación tributaria superou as expectativas. Con todo, os orzamentos galegos de 2026, aprobados con 14.204 millóns, financianse case na súa totalidade con recursos propios, nun momento en que os fondos Next Generation se esgotan: pasarán de 488 millóns en 2025 a só 150 millóns neste exercicio.
Este esgotamento dos fondos europeos é a ameaza estrutural máis seria para Galicia a curto prazo. O Foro Económico advirte da incógnita sobre como reaccionará a economía galega co fin dos Next Generation e ante un novo período plurianual 2028-2034 con previsibles recortes en cohesión e sector primario, dous piares fundamentais para as comarcas do interior e o litoral galego.
O relato do “milagre español” que difunden Goldman Sachs, PwC ou o propio Goberno central require un filtro crítico desde Galicia. Máis emprego non significa mellor emprego: a precariedade, a parcialidade e os baixos salarios seguen sendo a norma en moitos sectores. A OCDE destaca que España rexistrou o segundo maior aumento na renda real dispoñible dos fogares, cun incremento acumulado do 5,2% entre 2019 e 2026; porén, ese avance distribúese de xeito profundamente desigual entre territorios, sectores e clases sociais.
A economía galega precisa políticas propias que non dependan exclusivamente do arrastre estatal nin da benevolencia dos mercados financeiros. O dinamismo de Madrid non se traduce automaticamente en oportunidades para as traballadoras das conserveiras de Vigo, as mariscadoras das Rías Baixas ou as operarias das fábricas de Stellantis. Sen un proxecto económico soberano que aposte polo valor engadido local, pola industria sostible e polo cooperativismo, os titulares sobre o liderado español na eurozona seguirán sendo, para Galicia, cifras alleas.