O organismo europeo de supervisión sistémica alerta de que os modelos de intelixencia artificial máis avanzados poderían crear novas vulnerabilidades no sector bancario e financeiro
A Xunta Europea de Risco Sistémico (JERS), organismo encargado da supervisión macroprudencial na Unión Europea, lanzou un sinal de alarma sobre os riscos que os denominados modelos de intelixencia artificial de fronteira —aqueles situados na vangarda tecnolóxica en canto a capacidade e complexidade— poderían supor para a ciberresiliencia do conxunto do sistema financeiro europeo.
Segundo o informe publicado o pasado 7 de xullo de 2026, estes sistemas de IA avanzada, cada vez máis integrados nas operacións das grandes entidades bancarias e aseguradoras, introducen vectores de risco difíciles de prever e difíciles de conter cos marcos regulatorios actuais. A JERS sinala que a adopción masiva destes modelos, sen as garantías técnicas e institucionais axeitadas, pode amplificar a exposición do sector financeiro a ataques cibernéticos, fallos sistémicos en cadea e dependencias tecnolóxicas respecto de provedores privados de gran escala, maioritariamente radicados fóra da Unión Europea.
O aviso do organismo europeo chega nun contexto no que as principais institucións financeiras —incluídas as que operan en Galicia e na Eurorregión Galicia-Norte de Portugal— están a acelerar a implantación de ferramentas de IA para a xestión de riscos, a detección de fraude, a análise crediticia e a automatización de procesos internos. Esta tendencia, lonxe de ser neutral, conleva implicacións directas para a estabilidade do sistema e para a soberanía tecnolóxica das entidades que optan por externalizar estas capacidades en plataformas propietarias de grandes corporacións multinacionais.
Desde unha perspectiva crítica, cómpre subliñar que a concentración do desenvolvemento de IA de fronteira en mans dun reducido número de empresas tecnolóxicas privadas —sen control democrático nin rendemento de contas ante a cidadanía— supón un risco estrutural que vai máis alá do puramente técnico. A dependencia das entidades financeiras respecto destes provedores crea asimetrías de poder que contrarían calquera proxecto de autonomía económica e soberanía dixital para os pobos europeos, incluída Galicia.
A JERS recomenda reforzar os mecanismos de supervisión e os estándares de ciberresiliencia aplicables a estas tecnoloxías, así como avanzar cara a marcos regulatorios que garantan a transparencia, a auditabilidade e a responsabilidade dos sistemas de IA empregados no sector financeiro. Con todo, voces críticas no ámbito académico e sindical apuntan a que as recomendacións do organismo europeo seguen a ser insuficientes mentres non se cuestione de raíz o modelo de privatización da infraestrutura dixital financeira.
Para as entidades galegas e para o conxunto da cidadanía que depende da estabilidade do sistema bancario, este aviso debería traducirse nunha esixencia de maior control público, maior investimento en capacidades tecnolóxicas propias e soberanas, e en normativas que poñan a seguridade colectiva por diante dos intereses comerciais das grandes plataformas tecnolóxicas.