A publicación das actas de ambos bancos centrais abre un verán de incerteza monetaria que encarece o crédito das pemes e dos fogares galegos
Os mercados financeiros europeos abren esta semana de xulllo coa vista posta en dous documentos que condicionarán a política monetaria para o segundo semestre de 2026: as actas da reunión do Banco Central Europeo (BCE) do 11 de xuño e as actas da Reserva Federal estadounidense (Fed) do 16-17 de xuño. Dous textos que, máis alá dos tecnicismos financeiros, terán consecuencias moi concretas para os petos das familias galegas e para a supervivencia de miles de pequenas e medianas empresas do noso país.
O BCE tomou o 11 de xuño a súa primeira decisión de suba de tipos en case tres anos. A institución presidida por Christine Lagarde elevou os tres tipos oficiais en 25 puntos básicos, situando a facilidade de depósito no 2,25%, o tipo de refinanciamento principal no 2,40% e a facilidade marxinal de crédito no 2,65%. Tras oito rebaixas consecutivas iniciadas en xuño de 2024, o ciclo inverteuse de xeito abrupto. A xustificación oficial apunta á inflación: o IPC da eurozona alcanzou o 3,2% en maio, moi por riba do obxectivo do 2%, impulsado polo encarecemento da enerxía derivado do conflito en Oriente Próximo.
As actas que se publicarán esta semana revelarán o debate interno do Consello de Goberno e, sobre todo, a intensidade das divisións entre os seus membros sobre os próximos pasos. O banco central insistiu en que actuará «reunión a reunión» e en función dos datos, mais os mercados xa cotizan dúas subidas en 2026. A clave estará na reunión do 23 de xullo, que se converte na cita máis determinante do verán para saber se esta suba de xuño é un movemento illado ou o inicio dunha nova escalada restritiva.
No outro lado do Atlántico, a Fed mantivo os tipos no rango do 3,50%-3,75% na súa reunión do 17 de xuño, a primeira presidida polo novo presidente Kevin Warsh. Porén, o denominado «dot plot» —o gráfico de proxeccións individuais dos membros do FOMC— mostrou que nove dos 18 responsables que presentaron previsión apostan por polo menos unha suba dos tipos en 2026, mentres outros oito prefiren mantelos sen cambios. A inflación PCE revisouse ao alza ata o 3,6% para este ano, moi por riba do obxectivo do 2%. Warsh, en liña coa súa posición histórica contraria á «forward guidance», optou por non presentar a súa propia proxección, sinal inequívoco da incerteza que rodea á política monetaria norteamericana.
Para Galicia, este escenario de tipos altos prolongados non é unha abstracción académica. O euríbor a 12 meses, referencia das hipotecas variables en España, pechou maio en 2,804% —o nivel máis alto desde setembro de 2024— e a media provisional de xullo sitúase no 2,723%, aínda moi por riba do 2,079% de xullo de 2025. Para unha hipoteca media de 167.000 euros a 25 anos, iso significa un incremento interanual de case 0,64 puntos porcentuais na cuota mensual: un golpe severo para os fogares galegos que revisaron o seu préstamo este verán.
O impacto vai moito máis alá das hipotecas. As pemes galegas —que representan o groso do tecido produtivo da nosa economía, desde a pesca transformada ata a automoción, pasando pola construción ou o turismo rural— acceden ao crédito en condicións cada vez máis onerosas. Nun contexto no que as grandes corporacións poden financiarse nos mercados de capitais, son as empresas pequenas e as familias traballadoras as que absorben o groso do custo do endurecemento monetario. A política do BCE, concibida para domar a inflación na zona euro, recae desproporcionadamente sobre as economías periféricas e sobre os sectores produtivos con menor capacidade de negociación financeira.
As previsións dos analistas apuntan a que o euríbor pechará 2026 entre o 2,90% e o 3,00%, coa posibilidade de superar ese limiar se o conflito enerxético se agrava. CaixaBank Research anticipa un euríbor ao 2,89% en decembro deste ano, mentres Funcas pronostica o 2,68%. O consenso non agardan novos movementos do BCE ata, polo menos, o terceiro trimestre de 2027, o que significa que Galicia enfronta ano e medio de tipos elevados sen perspectiva inmediata de alivio.
Nesta semana de actas e expectativas, cómpre lembrar que a política monetaria non é neutral. Mentres os grandes bancos do IBEX 35 seguen a gozar de marxes de intereses saudables grazas ao diferencial entre o que cobran polos préstamos e o que pagan polos depósitos, os sectores populares e o pequeno empresariado galego pagan a factura dunha inflación que ten moito de enerxética e de xeopolítica, e pouco de demanda excesiva desde baixo. As actas desta semana confirmarán se os bancos centrais están dispostos a matizar ese rumbo ou se, polo contrario, se afianzan no camiño restritivo que xa está deixando fenda no benestar económico de miles de fogares e empresas do noso país.