Once proxectos de once comunidades autónomas recibirán fondos NextGenEU para substituír combustibles fósiles, pero o territorio galego queda fóra da segunda convocatoria de RENOCOGEN 2.
O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO), a través do Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía (IDAE), acaba de adxudicar 20 millóns de euros procedentes dos fondos NextGenEU do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia (PRTR) a once proxectos de instalacións industriais de cogeneración que deberán sustituír os seus combustibles fósiles por enerxías renovables. A resolución definitiva da segunda convocatoria do programa RENOCOGEN 2 deixa, porén, un baleiro significativo: Galicia non figura entre as comunidades beneficiadas.
As rexións que recibirán financiamento son Navarra —a máis favorecida, con tres proxectos—, Andalucía, Aragón, Cantabria, Castilla y León, Castilla-La Mancha, Comunidade Valenciana, Estremadura e País Vasco, cada unha con un proxecto. Nin rastro do territorio galego nun programa que, paradoxicamente, podería ter un encaixe notable nunha economía con peso relevante en sectores como a industria alimentaria, a forestal ou a papeleira.
Segundo o ministerio, a convocatoria incentivará a instalación de 21,3 MW de potencia eléctrica e 17,3 MW de potencia térmica de orixe renovable, cun aforro estimado superior aos 34 millóns de euros para o sistema eléctrico. Iso representa unha ratio de retorno de 1,7 euros por cada euro investido en axudas públicas, un dato que o IDAE usa para xustificar a pertinencia do programa.
A tecnoloxía predominante nos proxectos seleccionados é a solar fotovoltaica, presente en oito dos once expedientes aprobados. Outros dous optan pola biomasa —fonte con notable potencial en Galicia, dado o seu sector forestal— e o proxecto restante combina fotovoltaica con hidrotermia. Os sectores abranguen desde a industria papeleira e a de peles e curtidos ata a ladrilleira, a alimentación, o tratamento de residuos, a minería e a gandería.
A ausencia de Galicia nesta convocatoria reabre o debate sobre a capacidade real do tecido industrial galego para competir polo acceso a fondos europeos de descarbonización. Mentres comunidades como Navarra consolidan a súa posición como referentes na transición enerxética industrial, o país galego perde outra oportunidade de modernizar a súa industria con fondos públicos europeos.
A Xunta de Galicia non ten emitido valoración pública sobre esta resolución. Fontes do sector enerxético consultadas por este medio lembran que a participación nas convocatorias do IDAE require un traballo previo de preparación de proxectos por parte das empresas, e apuntan á falta de apoio técnico institucional e á escasa articulación entre a administración autonómica e o tecido industrial como posibles causas da exclusión sistemática de Galicia en determinadas liñas de axudas estatais.
O programa RENOCOGEN enmárcase no Plan Nacional Integrado de Enerxía e Clima (PNIEC) e nos obxectivos de descarbonización da economía española para 2030. Porén, para que Galicia sexa protagonista desta transición e non mera espectadora, precisará dun compromiso moito máis activo das administracións públicas na identificación e acompañamento de proxectos industriais con potencial para acceder a este tipo de financiamento.