O proceso impulsado polo Ministerio de Migracións pechou o 30 de xuño con 159.000 novas afiliacións á Seguridade Social, maioritariamente con contrato indefinido.
O proceso de regularización extraordinaria de persoas migrantes posto en marcha polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións o pasado 16 de abril pechou o seu prazo de presentación de solicitudes o 30 de xuño cunha cifra histórica: 1.174.978 solicitudes rexistradas en todo o Estado. Galicia figura entre as dez comunidades autónomas con maior volume de participación, nun proceso que xa comezou a ter impacto directo no mercado laboral.
Do total de solicitudes, o 79,6% corresponde a autorizacións por arraigo extraordinario —é dicir, persoas con anos de residencia efectiva no territorio— mentres que o 20,4% restante está vinculado a solicitantes de protección internacional. O 83,2% das solicitudes tramitáronse por vía telemática, aínda que preto de 200.000 presentáronse de forma presencial nas 448 oficinas habilitadas de Correos, Seguridade Social e Estranxería.
A participación de profesionais xurídicos e entidades do Terceiro Sector resultou determinante. O 58% das solicitudes telemáticas foron presentadas por avogadas e avogados, seguidos de funcionarios e funcionarias habilitadas (16,8%) e xestores administrativos (8,4%). Un total de 495 entidades —entre organizacións sindicais e entidades sen ánimo de lucro— colaboraron no proceso de asesoramento e acompañamento, nunha das novidades máis salientables desta regularización.
No que respecta ao perfil das persoas solicitantes, o 87% atópase en idade laboral, cunha representación do 57% de homes e 43% de mulleres, aínda que nos tramos de menores de idade e de 45 a 54 anos a distribución é paritaria. O grupo de idade máis numeroso é o de persoas entre 25 e 34 anos, que supón o 31,3% do total. Por nacionalidades, Colombia encabeza o listado (25,9%), seguida de Marrocos (13,3%), Venezuela (11,8%) e Perú (8,8%).
O impacto económico xa é palpable. Segundo os datos do Ministerio, desde o inicio do proceso rexistráronse 159.097 novas altas na Seguridade Social vinculadas á regularización, na súa gran maioría no Réxime Xeral (83,4%) e con contrato indefinido (77,3%). Os sectores que concentran máis novas afiliacións son a hostalería (38.776), o comercio (20.195), as actividades administrativas (19.327) e a construción (18.310), actividades todas elas con presenza significativa na economía galega.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que o proceso supón un paso imprescindible para garantir dereitos laborais e sociais a persoas que xa forman parte activa da nosa sociedade e economía. A posibilidade de acceder a un contrato legal e cotizar á Seguridade Social non só mellora as condicións de vida das persoas migrantes, senón que reforza o sistema público e reduce a economía mergullada, especialmente en sectores como a hostalería ou a construción onde a precariedade é estrutural.
Non obstante, o proceso non está exento de sombras. A brecha de xénero nas solicitudes —14 puntos porcentuais a favor dos homes— apunta a que as mulleres migrantes, especialmente as que traballan en sectores como os coidados ou o traballo doméstico, seguen atopando máis obstáculos para formalizar a súa situación. Ademais, a dependencia de profesionais xurídicos privados para acceder ao proceso pon de manifesto a necesidade de ampliar os recursos públicos e comunitarios de asesoramento.
O prazo de subsanación presencial de solicitudes esténdese ata o 30 de setembro, polo que as oficinas habilitadas de Correos seguirán operativas para atender incidencias. O Ministerio tamén ten en marcha unha enquisa voluntaria de empregabilidade para perflar mellor as necesidades formativas e laborais da poboación regularizada, con 36.187 respostas válidas ata o momento, das que se desprende que o 84% ten competencia lingüística plena en castelán e o 67% conta con educación postobrioatoria.