O II Informe de Conxuntura do Foro constata a resiliencia da economía galega, mais alerta dos fondos Next Generation e dos retos estruturais pendentes
A economía galega mantén un ritmo de crecemento que sorprende mesmo aos seus propios analistas. O II Informe de Conxuntura Socioeconómica do Foro Económico de Galicia, elaborado por Fernando González Laxe, Patricio Sánchez, Santiago Lago e José Francisco Armesto Pina e presentado este mércores en Santiago de Compostela, eleva a previsión de crecemento do Produto Interior Bruto (PIB) galego para 2026 a unha franxa de entre o 2% e o 2,5%. Esta estimación supera con claridade a proxección oficial da Xunta de Galicia, que se mantén no 1,9%, e sitúa o país nunha posición relativamente favorábel nun contexto europeo marcado pola atonía e a incerteza xeopolítica.
O director do Foro, Santiago Lago, non agochou a súa sorpresa: «Os analistas estamos sorprendidos. A conxuntura levaría a pensar que as cousas non deberían ir tan ben». Pese ás tensións comerciais globais, os conflitos bélicos e a ausencia de Orzamentos Xerais do Estado, a economía galega —e a española no seu conxunto— sitúase entre as de maior crecemento de toda a Unión Europea. No primeiro trimestre de 2026, o PIB galego avanzou un 2,4% en termos interanuais, tres décimas por baixo de España (2,7%), pero moi por encima do 0,7% da UE e do escaso 0,3% da zona euro. En termos trimestrais, Galicia chegou mesmo a superar ao Estado, con un avance do 0,7% fronte ao 0,6% español.
O principal motor deste crecemento é a demanda interna. O consumo privado mantén o pulso, o gasto público acompaña e a inversión destaca como o compoñente máis dinámico, cun aumento do 3,5%. Os fondos europeos Next Generation xogaron tamén un papel fundamental: só en marzo, Galicia recibiu uns 850 millóns de euros procedentes da UE. O sector da construción emerxe como un dos principais beneficiarios deste fluxo de capital público, xunto ao estímulo directo ao consumo dos fogares a través das axudas estatais.
Máis alá do textil e da automoción como motores tradicionais, o economista González Laxe subliñou o crecente peso do sector pesqueiro e das conservas dentro da estrutura produtiva galega. Porén, o Foro advirte dunha preocupante desaceleración na industria manufactureira, que foi o único grande sector que non creou emprego no período analizado. As exportacións, pola súa banda, apenas medraron un 0,7%, o que reflicte unha excesiva concentración nun número reducido de empresas e sectores —debilidade estrutural que o informe sinala con insistencia.
No mercado laboral, os datos apuntan nunha dirección positiva, aínda que con matices importantes. Todo o emprego asalariado xerado no primeiro trimestre foi indefinido, e Galicia consolídase como a segunda comunidade autónoma con menor taxa de temporalidade, só por detrás de Madrid. Destaca especialmente o crecemento do emprego feminino, cun alza do 3,9% fronte ao 1% rexistrado entre os homes, un dato que reflicte un proceso de incorporación laboral das mulleres que cómpre afianzar con políticas activas de conciliación e igualdade salarial. Con todo, o desemprego segue a afectar máis ás mulleres, ás persoas novas e á poboación con menor nivel formativo, e o paro de longa duración medra en Galicia mentres diminúe no conxunto do Estado.
A distribución da renda tamén ofrece elementos de reflexión crítica. As rendas salariais representan o 44,4% do PIB galego, fronte ao 48,6% de media en España. González Laxe sinalou que as ganancias empresariais crecen a un ritmo moi superior ao dos salarios e propuxo que ese «fondo acumulativo» sexa destinado á inversión produtiva para modernizar o tecido económico. Mais o informe non fai ningunha reflexión sobre se ese diferencial de rendas require tamén políticas redistributivas activas: o mercado por si só non garante que a riqueza xerada repercuta nos sectores populares.
O gran interrogante que deixa o informe apunta cara ao futuro inmediato. A economía galega deberá prepararse para un escenario en que os fondos europeos perderán protagonismo a partir do próximo marco financeiro comunitario 2028-2034, que prevé recortes significativos en cohesión e sector primario. O director do Foro alertou ademais de que «a dinámica demográfica nos ten atrapados»: mentres España pasou de 40 a 50 millóns de habitantes nas últimas décadas, Galicia apenas gañou un 0,8% de poboación, cunha media de idade próxima aos 50 anos e 2,7 millóns de habitantes, cifra similar á de hai 70 anos.
A pregunta que subyace ao informe non é se Galicia crece —os datos demostran que si—, senón se ese crecemento está a construír un modelo económico máis xusto, máis diversificado e menos dependente de impulsos externos. Para iso, fai falta non só aproveitar o ciclo expansivo, senón tamén apostar pola industrialización sostible, a mellora da productividade, a inversión pública en I+D e o fortalecemento dun tecido empresarial hoxe demasiado atomizado e centrado en poucos actores.