O novo contrato do 061 estenderá o servizo de helicóptero en Santiago a 24 horas continuadas tras un período de transición de 20 meses

O Consello da Xunta autorizou esta semana a apertura dun novo procedemento de licitación do servizo de transporte sanitario urxente aéreo da Fundación Pública Urxencias Sanitarias de Galicia-061, cun importe de contrato de 55,6 millóns de euros e un valor estimado que ascende aos 66,8 millóns para un período de oito anos. A medida chega despois de que un proceso de licitación previo, aberto a finais de 2024, fose declarado deserto ao non ser admitida a única oferta presentada.

A principal novidade que introduce este novo contrato é a incorporación, por primeira vez na historia do sistema sanitario público galego, de cobertura aérea de urxencias en horario nocturno. Tras un período de transición de 20 meses, o helicóptero con base en Santiago de Compostela pasará do actual horario de orto a ocaso a un servizo de 24 horas continuadas. O helicóptero con base en Ourense, pola súa banda, ampliará a súa actividade ata un máximo de 12 horas de atención continuada. A previsión da Consellería de Sanidade é que o servizo entre en funcionamento con todas estas melloras antes de que remate o último trimestre de 2025.

A importancia operativa deste servizo queda reflectida nos datos: só no ano 2025, o 061 levou a cabo 820 mobilizacións de aeronaves, e no que vai de ano xa se superaron as 324 intervencións. Estes números poñen de manifesto o valor estratéxico que o transporte sanitario aéreo ten para a atención das emerxencias en todo o territorio galego, especialmente en zonas rurais e de difícil acceso onde a orografía e as distancias converten o helicóptero nun recurso imprescindible.

Alén da ampliación horaria, o novo contrato contempla melloras cualitativas de calado. A empresa adxudicataria deberá incorporar aeronaves de maiores prestacións técnicas, o que redundará nunha maior seguridade tanto para as tripulacións como para as persoas pacientes transportadas. Incluirase tamén unha bolsa de horas extra para incrementar as horas efectivas de voo, a tramitación da certificación das helisuperficies para uso diúrno e nocturno, e o uso de combustible ecolóxico como paso cara á descarbonización do servizo.

Desde unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que a externalización deste servizo a unha empresa privada segue a ser un punto de controversia. O modelo de contratación mantén a coordinación en mans da Fundación Pública 061, mais a operación das aeronaves e as tripulacións recae en mans privadas durante un horizonte de oito anos. Neste contexto, o endurecemento do sistema de penalidades por incumprimentos da operatividade das aeronaves, que o novo prego reforza respecto ao vixente, apunta a que no pasado houbo déficits na prestación que a Administración quere evitar no futuro.

A cobertura nocturna supón, en todo caso, un avance real para a cidadanía galega, sobre todo para as persoas que habitan en concellos rurais e do interior onde a distancia aos hospitais de referencia pode ser determinante nunha emerxencia. A sanidade pública galega contará así cun recurso que outros sistemas sanitarios do Estado xa ofrecen dende hai anos.