A Comisión Europea abre unha consulta pública para desenvolver un Plan de Acción que modernizará a xestión hídrica en toda a UE mediante IoT e intelixencia artificial.
A Comisión Europea lanzou o pasado 27 de maio unha chamada á evidencia co obxectivo de elaborar un Plan de Acción a escala comunitaria para a dixitalización do sector da auga, unha iniciativa que inclúe o despregamento masivo de contadores intelixentes en todos os Estados membros. A medida, anunciada na Estratexia de Resiliencia Hídrica de 2025 e integrada no Programa de Traballo da Comisión para 2026, pretende transformar a xestión da auga a través da innovación baseada en datos.
Os datos que manexan as institucións europeas son contundentes: os contadores intelixentes poden reducir o consumo de auga ata nun 25%, mentres que os sistemas dixitais integrais permiten aforros adicionais de entre un 5 e un 8%. A detección precoz de fugas, posibilitada pola sensorización avanzada, achega outra redución de entre o 7 e o 14%. Nun contexto de crecente estrés hídrico que tamén afecta a Galicia —malia a súa tradicional abundancia de recursos fluviais—, estas cifras revisten unha importancia estratéxica evidente.
A consulta pública, aberta ata o 24 de xuño, convida a participar a administracións públicas, xestoras de conca fluvial, industrias do sector da auga, sectores económicos de alta demanda hídrica como a agricultura, a enerxía ou os centros de datos, así como a provedoras de solucións dixitais e ao ámbito académico. O proceso busca recompilar boas prácticas e identificar os obstáculos regulatorios que dificultan a escalabilidade das solucións tecnolóxicas nos diferentes países da UE.
Dende a perspectiva galega, a iniciativa abre oportunidades que van máis aló da mera eficiencia técnica. Galicia conta cunha rede hidrográfica extensa e cunha agricultura e acuicultura altamente dependentes da calidade e dispoñibilidade da auga. A modernización dixital das infraestruturas hídricas podería beneficiar directamente ao sector marisqueiro e á acuicultura, actividades fundamentais na economía costeira galega, ao garantir mellores estándares de calidade da auga e reducir as perdas nas redes de distribución municipal, moitas delas en estado deficiente.
Non obstante, dende unha perspectiva crítica, cómpre preguntarse quen controlará os datos xerados por estes sistemas intelixentes e en beneficio de quen se despregará esta infraestrutura. A privatización da xestión hídrica é un risco real que organizacións sociais e ecoloxistas levan anos denunciando. Calquera proceso de dixitalización debe ir acompañado de garantías de soberanía pública sobre o recurso e os seus datos, evitando que a modernización tecnolóxica se converta nunha nova porta de entrada para a mercantilización da auga.
O Plan de Acción sitúase na encrucillada das transicións verde e dixital, e pretende contribuír aos obxectivos da Brúxula de Competitividade europea. Para Galicia, participar activamente neste proceso —a través da Xunta e dos organismos de conca— debería ser unha prioridade política, especialmente nun momento en que o cambio climático ameaza con alterar os patróns de precipitación incluso nos territorios historicamente chuviosos do noroeste peninsular.