O sindicato galego denuncia a falta de medios, o peche prematuro do prazo e a ameaza xudicial do Tribunal Supremo sobre un proceso que xa superou 1,2 millóns de solicitudes
A Confederación Intersindical Galega (CIG) fixo público este martes a súa preocupación pola evolución do proceso de regularización administrativa extraordinaria de persoas migrantes, un mecanismo que a central sindical valora como necesario e de xustiza social, pero que cualifica de xestionado con improvisación e falta de medios polo Goberno do Estado.
O responsábel de Migración da CIG, Renato Núñez, subliñou que o proceso pechou o prazo de solicitudes o pasado 30 de xuño con máis de 1,2 millóns de expedientes rexistrados, unha cifra moi por riba das previsións iniciais do Executivo, que manexaba estimacións de entre 500.000 e 750.000 persoas beneficiarias. De confirmarse ese volume, superaría amplamente o récord histórico da regularización de 2005, que afectou a 576.506 persoas, e situaríase por riba do conxunto das seis regularizacións extraordinarias realizadas no Estado dende 1986.
A pesar desta magnitude, as oficinas de Estranxeiría funcionaron con escaseza de persoal e con fallos informáticos reiterados que dificultaron a tramitación en boa parte do territorio. Segundo datos da Comisión Española de Axuda ao Refuxiado (CEAR), a 15 días do peche do prazo, apenas un 30% dos expedientes presentados fora admitido a trámite, mentres o 70% restante permanecía pendente de resolución. Para a CIG, esta situación alimenta o temor de que moitas persoas queden excluídas do proceso non por incumprir os requisitos, “senón pola simple imposibilidade material da Administración de xestionar en tempo e forma o volume de expedientes recibidos”.
A central sindical lembra que o Real Decreto que regula esta regularización non se publicou no Boletín Oficial do Estado até o 15 de abril, e o prazo de solicitudes non se abriu até o día seguinte. Ese atraso inicial obrigou ás persoas solicitantes e ás entidades de apoio a traballar con información fragmentaria e provisional a escasos días do inicio do proceso. Malia que o movemento Regularización Ya levou ao Congreso unha proposición non de lei o 10 de xuño reclamando a ampliación do prazo —con apoio de Podemos, Sumar, EH Bildu, ERC e o BNG—, o Goberno mantivo o peche na data prevista do 30 de xuño, presentando o proceso como un éxito de participación.
“Esta rixidez penaliza precisamente a quen máis dificultades ten para completar a súa documentación”, denunciou Núñez, sinalando a acumulación de expedientes e a escaseza de medios como factores agravantes.
Máis alá das deficiencias administrativas, o proceso afronta agora unha ameaza xudicial de maior calado. O Tribunal Supremo, a raíz dos recursos presentados por Aragón e a Comunidade Valenciana contra o Real Decreto, abriu un prazo de cinco días para que as partes se pronuncien sobre a conveniencia de elevar unha cuestión prexudicial ao Tribunal de Xustiza da Unión Europea. A consulta pretende determinar se unha regularización desta escala pode colisionar coas directrices comunitarias en materia de migración, en particular co Pacto Europeo de Migración e Asilo e coa Directiva de Retorno. Aínda que non se trata dunha decisión definitiva, esta posibilidade engade “unha nova capa de inseguridade xurídica” sobre centos de miles de persoas que xa presentaron a súa solicitude.
A CIG non descarta convocar a todos os colectivos implicados para articular “unha resposta conxunta e unitaria” no caso de producirse a paralización cautelar do proceso. Núñez concluíu reclamando ao Goberno que reforce con urxencia os medios humanos e técnicos e que ofreza garantías claras sobre os prazos de resolución: “A regularización nace cun respaldo social amplo, pero a súa xestión corre o risco de converterse no seu principal punto débil”.