Bruxelas aproba un marco obrigatorio de revisión de investimentos que afectará sectores clave para Galicia como a enerxía, o transporte e as materias primas críticas
A Unión Europea publicou hoxe no seu Diario Oficial a actualización do seu regulamento de control de investimentos estranxeiros, un paso que reforzará a capacidade dos estados membros —e por extensión das rexións con sectores estratéxicos propios, como Galicia— para identificar e neutralizar riscos procedentes de capital foráneo en áreas sensibles.
A nova normativa introduce por primeira vez mecanismos de control obrigatorios en todos os estados membros, poñendo fin á situación anterior na que cada país aplicaba —ou non— procedementos propios de revisión. Entre as novidades máis relevantes figura a ampliación do ámbito de aplicación: o regulamento incluirá agora os investimentos estranxeiros indirectos e estenderá o control ás empresas radicadas na UE pero controladas en última instancia por persoas ou entidades dun país terceiro, o que pecha unha das lagoas históricas do sistema.
Para Galicia, este cambio regulatorio ten implicacións directas e inmediatas. O texto especifica expresamente que o novo marco mínimo nacional de control deberá abarcar sectores como a enerxía, o transporte, os servizos financeiros, as materias primas críticas, as tecnoloxías de uso dual e a infraestrutura electoral. Isto afecta de xeito particular ao tecido produtivo galego: os parques eólicos e instalacións de enerxía renovable en mans de capital estranxeiro, as infraestruturas portuarias de Vigo e A Coruña —portas de entrada e saída da mercadoría galega—, as cadeas de subministración do sector naval ou os recursos forestais e os minerais estratéxicos do subsolo galego quedarán agora baixo escrutinio reforzado.
A norma tamén introduce criterios de filtraxe para evitar a saturación do mecanismo de cooperación europeo, de modo que só os casos con riscos elevados para a seguridade ou a orde pública deberán ser notificados ao sistema comunitario. Así mesmo, establece prazos comúns para os procedementos nacionais de revisión e mellora a transparencia a través do intercambio de información sobre os resultados das inspeccións.
Desde unha perspectiva crítica, cómpre sinalar que esta lexislación supón un avance no control do capital transnacional, mais a súa eficacia real dependerá de como cada estado membro a transpoña no prazo de 18 meses que marca o regulamento. En España, a tradición de permisividade ante determinadas operacións de compra de activos estratéxicos por parte de fondos de investimento —moitas veces radicados en xurisdicións opacas— deixa abertas dúbidas razoables sobre a vontade política de aplicar a norma con rigor.
A norma entrará en vigor aos 20 días da súa publicación de hoxe, pero os estados membros disporán ata 18 meses para implementar os requisitos mínimos esixidos. O comisario europeo de Comercio e Seguridade Económica, Maros Šefčovič, salientou que o obxectivo é “identificar e abordar os riscos dos investimentos estranxeiros que poidan afectar á seguridade ou á orde pública, preservando ao mesmo tempo a apertura da UE aos investimentos estranxeiros”.
A cuestión que queda no aire é se este novo escudo europeo será suficiente para protexer os bens comúns —recursos naturais, infraestruturas críticas, tecnoloxías estratéxicas— fronte á penetración de capitais que priman a rendibilidade privada sobre o interese xeral. As organizacións do sector primario e industrial galego deberían estar atentas ao proceso de transposición para garantir que os seus intereses queden debidamente protexidos no marco normativo estatal.