A Comisión Europea busca propostas para simplificar o FEMPA e adaptalo ao Acordo da OMC sobre subsidios pesqueiros, que entrou en vigor en setembro de 2025.
A Comisión Europea abriu esta semana un período de consulta pública de catro semanas co obxectivo de reformar o Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA), o principal instrumento financeiro da Unión Europea para apoiar o sector pesqueiro e acuícola nos estados membros. O prazo para presentar achegamentos pecha o próximo 21 de xullo a través do portal Have Your Say da Comisión.
A iniciativa chega a medio camiño do período de programación 2021-2027 e parte dos resultados da avaliación intermedia do propio fondo, que detectou que algunhas das súas normas son de difícil aplicación e que certas oportunidades de financiamento resultan demasiado ríxidas para canalizar os investimentos que o sector realmente precisa. Para un territorio como Galicia, onde a pesca e a acuicultura constitúen sectores estratéxicos de primeira orde, estas trabas burocráticas teñen un impacto directo sobre as condicións de traballo e a competitividade das comunidades costeiras.
A Comisión solicita explicitamente a participación de autoridades nacionais, rexionais e locais, así como de todos os axentes da cadea de valor: flotas pesqueiras, empresas acuícolas, industria transformadora, importadores, distribuidores, portos, infraestruturas e construción naval. Tamén convida á sociedade civil, incluídas organizacións non gobernamentais e sindicatos, á academia e á cidadanía en xeral.
Desde o punto de vista do sector galego, a convocatoria representa unha oportunidade concreta para trasladar a Bruxelas as demandas acumuladas de organizacións como as confrarías de pescadores, as empresas conserveiras ou o clúster de acuicultura, que leva anos reclamando maior flexibilidade nas condicións de acceso aos fondos europeos. Os portos de Vigo e A Coruña, dous dos máis activos de toda a fachada atlántica europea, tamén teñen voz neste proceso.
O segundo eixo da consulta ten que ver coa incorporación ao dereito europeo do Acordo da OMC sobre Subsidios Pesqueiros, que entrou en vigor o 15 de setembro de 2025. Trátase do primeiro marco global vinculante para limitar as axudas públicas que alimentan a sobreexplotación dos caladoiros. O acordo prohibe expresamente o financiamento público da pesca ilegal, non declarada e non regulamentada (INDNR), da pesca sobre stocks sobreexplotados e das actividades pesqueiras en augas internacionais non reguladas. A UE ratificou o texto en xuño de 2023 e agora debe adaptar o Regulamento FEMPA para garantir que os fondos europeos non poidan financiar ningunha das actividades prohibidas.
Dende unha perspectiva crítica, cómpre subliñar que a simplificación administrativa non pode converterse nun pretexto para relaxar os controis ambientais ou sociais que deben acompañar ao financiamento público. O FEMPA ten que servir para apoiar un modelo pesqueiro sostible, baseado na xestión responsable dos recursos mariños, na mellora das condicións laborais das persoas traballadoras do mar —maioritariamente mulleres no sector do marisqueo e da transformación— e na transición cara a prácticas acuícolas máis respectuosas co medio ambiente.
A consulta está dispoñible nas 24 linguas oficiais da UE e as respostas poden enviarse en calquera delas. As organizacións e institucións galegas con intereses no sector teñen, polo tanto, ata o 21 de xullo para facer chegar a súa voz a Bruxelas nun proceso que condicionará a distribución de fondos europeos para a pesca ata 2027.